Skip to content
Почетокот на годината традиционално е време кога многу луѓе размислуваат за промена на работните места или дури и на земјите, а платата е еден од клучните фактори. Најновите податоци на Евростат за 2024 година покажуваат дека разликите во приходите меѓу европските земји се сè уште многу изразени, иако стануваат значително помали кога се зема предвид куповната моќ.
Просечната годишна бруто плата по вработен во Европската Унија е 39.808 евра. Но, зад овој просек се кријат огромни разлики. Најниска просечна плата е забележана во Бугарија со 15.387 евра, додека Луксембург е на врвот со дури 82.969 евра годишно, што е повеќе од пет пати повеќе.
Покрај Луксембург, Данска, Ирска, Белгија, Австрија и Германија имаат просек над 50.000 евра, што ја потврдува поделбата на Европа на побогатиот запад и север и значително послабо платениот исток и југоисток од континентот. Хрватска, со просек од 23.446 евра, е на дното на скалата.
Прилагодени бројки за полно работно време
Податоците на Евростат го земаат предвид фактот дека во многу земји голем дел од вработените работат со скратено работно време. За да се направи споредбата што е можно пореална, платите се пресметани повторно за да се покаже каква би била просечната заработка доколку сите вработени работат со полно работно време.
Економистите истакнуваат дека клучните причини за разликите во платите се структурата на економијата и нивото на продуктивност. Земјите со развиени сектори со висока додадена вредност, како што се ИТ, финансиите и напредното производство, можат да платат значително повисоки плати.
Од друга страна, земјите каде што голем дел од вработеноста е во земјоделството, текстилот или основните услуги имаат тенденција да имаат пониски плати. Силата на синдикатите, обемот на колективните договори и нивото на законската минимална плата, исто така, влијаат на нивоата на платите.
Куповната моќ го намалува јазот
Кога платите се споредуваат според стандардите за куповна моќ, кои ги земаат предвид разликите во цените и трошоците за живот, разликите меѓу земјите се значително намалени. Опсегот потоа се движи од 21.644 во Грција до 55.051 во Луксембург, а односот на највисоката кон најниската вредност паѓа на 2,5.
Заедно со Луксембург, највисоки плати според паритетот на куповната моќ се регистрирани во Белгија, Данска, Германија и Австрија, додека Грција, Словачка, Унгарија, Бугарија и Естонија се на дното на листата. Хрватска, со 31.980 евра, е пред Полска и Чешка.
Споредбата на номиналните плати и оние прилагодени според паритетот на куповната моќ покажува дека рангирањето на поединечните земји значително се менува. Романија, на пример, значително напредува кога се земат предвид трошоците за живот, додека Естонија губи неколку позиции во однос на номиналните износи.
Се очекува понатамошен раст на платите
Доколку просечниот раст на платите во последните пет години продолжи, Евростат проценува дека просечната годишна плата во ЕУ би можела да достигне околу 41.600 евра во 2025 година и околу 43.400 евра во 2026 година. Сепак, темпото на раст сепак значително ќе варира од земја до земја.
