Европска централна банка: Ниту една земја надвор од еврозоната не ги исполнува критериумите за воведување на еврото

Европската централна банка (ЕЦБ) соопшти за ограничен напредок на патот кон воведување на еврото од страна на Чешка, Унгарија, Полска, Романија и Шведска, бидејќи ниту една од петте земји не ги исполнува целосно сите економски и правни критериуми за приклучување кон еврозоната. Ова се посочува во денешното објавување на Конвергентниот извештај за ЕЦБ за 2026 година, подготвен од институцијата од Франкфурт.

Извештајот го проценува степенот на економска и правна конвергенција на земјите-членки на Европската Унија надвор од Еврозоната врз основа на Мастришките критериуми. Тие вклучуваат барања за стабилност на цените, буџетски дефицит под три проценти од бруто домашниот производ (БДП), државен долг под 60 проценти од БДП, одржливи долгорочни каматни стапки и учество во Монетарниот механизам II (ERM II) најмалку две години.

Се оценуваат и критериумите за правна конвергенција, главно поврзани со независноста на централните банки и нивната интеграција во Евросистемот. 

Според ЕЦБ, и покрај отпорноста на економијата на надворешни шокови, остануваат значајни пречки пред приклучувањето кон единствената европска валута. Војната на Русија против Украина, глобалната трговска тензија и конфликтот на Блискиот Исток се споменуваат како главни фактори што го забавуваат процесот на приближување.

Според ЕЦБ, второто доведе до поголема нестабилност на енергетските пазари и до зголемување на трошоците за енергија, што имаше влијание врз инфлацијата и економските притисоци. Според критериумот за стабилност на цените, три од пет земји ја надминуваат референтната вредност од 2,7 проценти. Таа се пресметува врз основа на просечната инфлација во трите земји на ЕУ со најниски стапки на раст во последните 12 месеци – Кипар (0,9 проценти), Франција (1,2 проценти) и Данска (1,6 проценти), на кои се додадени 1,5 процентни поени.

Највисока инфлација е пријавена во Романија – 8,4 проценти во мај годинава, по што следуваат Унгарија со 3,3 проценти и Полска со 2,9 проценти. Чешка и Шведска ги исполнуваат критериумите со инфлација од 1,9 и 2,2 проценти.

ЕЦБ предупредува дека инфлацискиот притисок може да се интензивира во наредните месеци поради повисоките цени на суровините и последиците од конфликтот на Блискиот Исток. Ризици за одржливоста на инфлациската конвергенција на подолг рок се пријавени и за Унгарија и Романија.

МИА