Skip to content
Актуелната криза на пазарот со нафта повторно го отвори прашањето за иднината на растенијата во земјоделството. Можат ли моторите со внатрешно согорување да работат на водород? Експертите сè повеќе ја нагласуваат оваа технологија како можна алтернатива на дизелот, но со предностите доаѓаат и значајни предизвици.
Електрификацијата на земјоделските машини е долгорочен предизвик, особено за моќни трактори, жетварки и утоварувачи. Ваквите машини работат долго време, под големо оптоварување, а батериите често се непрактични поради тежината, времето на полнење и ограничениот капацитет.
Во овој контекст, водородот се појавува како интересно решение, преку две технологии, горивни ќелии, кои го претвораат водородот во електрична енергија, и водородни мотори со внатрешно согорување (H2-ICE), кои ја претвораат енергијата во топлина како класичните мотори.
Индустријата веќе развива решенија
Во ќелиите за гориво, хемиската енергија на водородот се претвора во електрична енергија, а единствениот нуспроизвод е водената пареа. Ефикасноста на ваквите машини е помеѓу 45 и 60 проценти, со предности како што се тивко работење и моментален момент на вртежи. Сепак, високите трошоци за производство и сложените системи за управување во моментов ја ограничуваат нивната поширока примена.
Од друга страна, моторите со внатрешно согорување на водород функционираат слично на дизел моторите, но се прилагодени на спецификите на водородот, како што се побрзо согорување и тенденција за враќање на силата. Нивната предност е што можат релативно лесно да се прилагодат на постојните дизел платформи, но нивната ефикасност е помала (25-40 проценти).
JCB и Cummins се издвојуваат меѓу водечките компании што ја развиваат оваа технологија. Двете компании веќе презентираа функционални прототипови на водородни мотори кои се тестираат во реални услови на работа.
Земјоделската групација AGCO преку својот бренд Fendt го развива прототипот на тракторот H2 Fendt Helios. Оваа машина користи ќелија на гориво со моќност од 100 kW и батерија од 25 kW, а резервоар од 21 кг водород (под притисок од 700 бари) овозможува до 10 часа работа без емисии на штетни гасови.
New Holland има сличен пристап со својот проект H2 Dual Power – хибриден трактор кој комбинира дизел и водород за да ги намали емисиите на CO₂ и NOₓ без губење на моќноста.
Во Индија, TAFE претстави прототип на трактор од 55 коњски сили кој работи исклучиво на водород. Според достапните информации, перформансите се споредливи со дизел моделите, со значително пониски емисии.
Како до водород?
Водородот најчесто се произведува со електролиза на водата. Ако се користи енергија од обновливи извори, тој се нарекува „зелен водород“, додека производството од фосилни горива се нарекува „сив водород“.
За практична употреба, водородот се складира под висок притисок (350-700 бари), што овозможува негова употреба во ќелиите за гориво и мотори. Течниот водород во моментов не е практичен за земјоделска употреба поради сложеност на складирањето.
Експертите веруваат дека водородот има добар потенцијал за поширока примена во земјоделството, особено затоа што фармите би можеле да произведуваат и складираат сопствена „зелена“ енергија. Сепак, развојот на технологијата е побавен од очекуваното. Во моментов, најреалното решение се чини дека е прилагодување на постојните дизел мотори на водород, додека понапредните технологии како што се ќелиите на гориво би можеле да дојдат подоцна.
Во меѓувреме, електричните машини на батерии веќе се во употреба, но најчесто во затворени простори како амбари, каде што тивката работа и отсуството на емисии се важни, а долгорочната автономија не е потребна. Иако водородот сè уште не е масовно решение, зголемениот притисок од цените на горивата и климатските цели би можел да го забрза неговиот развој. Доколку трендот продолжи, земјоделството би можело да добие нова алтернатива на дизелот во наредните години, таква што значително ги намалува емисиите и зависноста од фосилните горива, пишува Agroklub.rs.
