Сахарскиот песок содржи радиоактивни изотопи на плутониум и цезиум кои можат да се транспортираат од големата африканска пустина до другите континенти. Помеѓу 2022 и 2024 година, во Европа дојде до значителни врнежи од песок – или подобро кажано, прашина – од Сахара. Овој феномен е познат по својата надреална нијанса помеѓу портокалова и жолтеникава боја, пишува српски Телеграф.
Без оглед на различните теории на заговор, сахарската прашина сè уште игра важна улога во влијанието на климатскиот систем на нашата планета, како и на сончевото зрачење, облачноста, па дури и на квалитетот на воздухот. Значи, тоа влијае и на нашето здравје. Освен механичките ефекти врз нашиот респираторен систем – сè уште зборуваме за ситни честички кои можат да се вдишат – научниците го земаат предвид составот на прашината.
Новата студија која ја водеа научници од Универзитетот во Paris-Saclai се фокусираа на анализата на пустинските честички кои паднаа во Европа во 2022 година, собрани благодарение на соработката на неколку научници.
Од над 100 земени примероци, беа анализирани се околу педесет, кои доаѓаат од шест земји: Австрија, Белгија, Франција, Германија, Луксембург и Шпанија. Целта била да се открие потенцијалниот транспорт на радиоактивни изотопи како што се цезиум-137, плутониум-239 и плутониум-240, кои навистина беа идентификувани преку внимателни лабораториски испитувања. Покрај позадинската контаминација од американските и поранешните советски нуклеарни тестови во изминатиот век, кои се меѓу главните извори, студијата откри и специфична компонента поврзана со нуклеарните тестови спроведени во самата пустина Сахара.
#CopernicusAtmosphere is monitoring the latest #SaharanDust episode affecting Europe over the next few days with high dust Aerosol Optical Depth values predicted over France, Italy and parts of Central Europe.
— Copernicus ECMWF (@CopernicusECMWF) June 18, 2024
▶️ https://t.co/Z4vNN8tbvD pic.twitter.com/LtuhGQGQT4
Станува збор за злогласната серија Reggane, во Алжир, збир од четири атмосферски нуклеарни тестови кои Франција ги извршила во пустината на јужен Алжир во периодот од февруари 1960 до април 1961 година. Иако француските власти уверуваа дека детонации на сина, бела, црвена и зелена Gerboise треба да биде „безопасно“ затоа што се изведувале на ненаселени места, десетици илјади луѓе претрпеле сериозни здравствени проблеми поради нив: од рак до слепило, вклучително и вродени малформации.
Како и тестовите во другите земји, радиоактивните реакции од атомските експлозии, извршени во Центарот за воени експерименти Сахара во близина на Реган, биле депонирани во животната средина, а со тоа и во пустинската прашина, која, како што знаеме, понатаму се пренесува во светот. Според пресметките на научниците, овој северноафрикански регион испушта стотици милиони тони сахарска прашина секоја година. Дури 12 проценти стигнуваат до Европа со интензивни појави какви што се забележани во последните години.
Бидејќи некои биле особено значајни, истражувачите сакале да ја истражат радиоактивноста на оваа прашина. За среќа, концентрациите на цезиум-137, плутониум-239 и плутониум-240, иако имаат различни потписи од оние на другите американски и руски нуклеарни тестови, со анализата не е утврдено дека претставуваат закана за јавното здравје.
Оваа радиоактивност, сепак, претставува предупредување за последиците од непромислените човечки постапки, особено оние поврзани со употребата на оружје за масовно уништување, што може да влијае на луѓето и животната средина во многу долги периоди.


