Skip to content
ЕУ отвора нова врата за земјите од Западен Балкан, Украина и Молдавија, откако германскиот канцелар Фридрих Мерц предложи „иновативни решенија“ за забрзување на проширувањето, а премиерот Христијан Мицкоски најави дека повеќе детали очекува на Самитот на ЕУ и Западен Балкан во Тиват, на 4 и 5 јуни.
Мицкоски изјави дека во овој момент не може да коментира додека идеите не станат официјални, но посочи дека Владата е љубопитна да дознае што точно содржи новиот пристап. Според него, дел од овие размислувања се слушале подолго време, а Мерц ваков развој најавил уште на состанокот на Берлинскиот процес во Лондон.
Предлогот на германскиот канцелар отвора поинаква логика во европското проширување. За Украина се споменува модел на асоцијативно членство како преодна фаза кон полноправно членство, со учество во европските институции, но без право на глас. За Западен Балкан и Молдавија, пак, се предлага постепена интеграција, привилегиран пристап до внатрешниот пазар на ЕУ и поблиско вклучување во работата на европските институции.
Таквиот модел би можел да донесе практични придобивки пред формалното членство, но истовремено отвора и политичко прашање: дали ова е нова шанса за регионот или уште една меѓуфаза што ќе го одложи полноправното членство. Во Брисел веќе се разговара и за можни заштитни механизми за идните членки, меѓу кои и ограничувања на правото на вето во одреден период по пристапувањето.
Мицкоски, сепак, ја задржа старата црвена линија во македонскиот случај. Тој повтори дека нема да има отстапки за македонскиот идентитет, порачувајќи дека европскиот пат не може да се води преку услови што ја допираат идентитетската основа на државата.
Тиват затоа станува првиот тест за тоа дали новите европски идеи ќе донесат реална динамика за Македонија и регионот, или само нова дипломатска формула за процес што со години стои меѓу ветувања, блокади и недовршени реформи.
Во основата на предлогот на Мерц стои оценката дека проширувањето е геополитичка нужност, но и дека сегашниот процес трае предолго. За Македонија, тоа значи дека секоја нова врата од Брисел ќе мора да се мери со две прашања: што конкретно носи за европската интеграција и дали бара политичка цена што Владата нема намера да ја плати.
Извор – Рацин
