Во саботата и неделата во Софија се одржаа два мирни протести, антивладин и синдикален, предизвикани од политиките на новата бугарска Влада, предводена од Румен Радев, во однос на нацрт-буџетот на земјата за оваа година и особено за улогата на земјата во руско-украинскиот конфликт.
Демонстрантите во саботата го блокираа сообраќајот на централните улици во Софија, на кои со повици и транспаренти беа побарани оставка од премиерот Радев и неговата влада и беше укажано дека „Ова не е Москва“ и дека на граѓаните им е изготвен нов државен буџет што е дури полош и од буџетот на поранешниот премиер Росен Жељазков.
Еден од организаторите на протестот, Манол Глишев, пред насобраните изјави даде „премиерот Радев продолжува да извезува оружје во Украина, што е добро“, но, додаде, зошто лаже за запирање на помошта за оваа нападната земја?.
Тој, исто така, изјави дека затворањето на парламентарниот комитет за досиеја на тајната полиција и парламентарниот комитет одговорен за прашања поврзани со децата и семејството ја затвора вратата на Бугарија и кон нејзиното минато и кон нејзината иднина.
Методи Лалов, еден од говорниците на протестот, изјави дека Бугарија нема да му служи на рускиот претседател Владимир Путин.
Организаторите ги повикаа луѓето повторно да се соберат во следните денови ако не сакаат Путин да им биде цар, а нивните деца да ја пеат руската химна.
Пред зградата на Советот на министри, пак, вчера протест одржаа и претставници на Конфедерацијата на бугарски синдикати (CITUB) и Конфедерацијата на синдикати „Подкрепа“ против нацрт-буџетот за 2026 година, за кој веруваат дека ќе доведе до намалување на персоналните трошоци и префрлање на придонесите за социјално осигурување на државните службеници. Протестот започнува во исто време кога во зградата на Советот на министри се одржуваше состанок на Националниот совет за трипартитна соработка (NCTC), на кој се дискутираше за државниот нацрт- буџет за 2026 година, како и буџетите на Националниот институт за социјално осигурување (NSSI) и Националниот фонд за здравствено осигурување (NHIF).
Синдикатите бараат укинување на Законот за државни службеници и поврзаните подзаконски акти за сите вработени во администрацијата да имаат еднакви права и обврски. Тие исто така бараат откажување на планираното намалување на буџетските средства за плати и замрзнување на приходите, спречување на отпуштања во административните структури без претходна анализа на состојбата на секоја поединечна институција, како и обезбедување дополнителни човечки ресурси за најоптоварените администрации.
На протестот имаше силно полициско присуство. На некои од транспарентите на демонстрантите пишуваше „Сакаме работа, а не глад“, „Државната администрација не е ’трошок’, ние сме луѓе и професионалци“, „Ние сме исто така луѓе и заслужуваме одржлив приход“, „Колку милијарди од нашите даноци одат во приватни џебови“.
-Не можеме да се обложуваме на непотребни, вештачки трошоци за капитална програма од две, три милијарди, со дополнителен дефицит, а во исто време да скратиме 80-100 милиони од платите на државните службеници, рече претседателот на Конфедерацијата на бугарски синдикати Пламен Димитров.
„Очигледно е дека сите овие 60.000 вработени кои ќе бидат погодени од ваквите чекори на владата, сепак, ќе протестираат“, додаде тој.
Во Бугарија има 304 административни служби и агенции, од кои многу се непотребни, но никој не прави анализа. Три четвртини од целата администрација се исклучени од ваквите мерки, рече Димитров. Ова не е административна реформа, ова е некаков вид имитација, додаде тој.
Државните службеници не се проблемот, туку решението, рече на протестот претседателката на Синдикатот на административни службеници (САС) „Подкрепа“, Кремена Атанасова. Итен прекин на намалувањето на трошоците за персонал за клучните администрации, обезбедување доволно ресурси за соодветни плати, укинување на Законот за државни службеници, како и прогресивно оданочување за бизнисите, се дел од барањата на демонстрантите, истакна Атанасова.
Без државни службеници нема држава, нема кој да исплаќа пензии, нема кој да доделува социјални бенефиции, нема кој да ги чува парите во здравствениот фонд, нема кој да врши контрола врз работничките права, нема да има катастар, нема записи, нема податоци, бидејќи Националниот статистички институт ќе престане да функционира, рече Атанасова. Ако не нè послушаат, синдикатите имаат само една опција – да штрајкуваат, смета таа. Според неа, Националниот фонд за социјално осигурување, Националниот фонд за здравствено осигурување, Бугарската агенција за социјално осигурување, Агенцијата за вработување, Катастарот, Инспекторатот за труд и сите клучни единици ќе престанат да работат.
Министерот за финанси, Галаб Донев, по завршувањето на Трипартитниот совет изјави дека сите се согласиле дека ова е буџет на реалноста.
„Овој буџет не ги вклучува нашите политики, но при неговата подготовка почнуваме да ги применуваме принципите за кои ја заработивме довербата на гласачите – реализам, чесност, отчетност, одговорност, нормализација, избалансиран пристап и зачувување на правата и приходите“.
Вештата стабилизација на јавните финансии без драстични мерки е неопходен услов за премин кон буџетот за 2027 година, кој ќе ги вклучи политиките на кабинетот, истакна министерот за финансии.
Донев рече дека Владата ги слушнала критиките во врска со недостатокот на доволна амбиција и храброст во буџетот за 2026 година, како и загриженоста на државните службеници кои протестираат. Прашањата што тие избраа да ги покренат на протестот сега ќе бидат дискутирани во рамките на трипартитниот дијалог, прецизираше тој.
Очекувањата за буџетот за оваа година варираат и честопати се нереални, според Донев. „Ги слушаме сите мислења и внимателно ги разгледуваме сите предлози“, ги увери тој присутните.
МИА


